Waarom bootvluchtelingen niet het vliegtuig naar Europa nemen



Bootvluchtelingen

De keuze om naar Europa te vluchten is vooralsnog een ongebruikelijke keuze voor veel Syrische en Iraakse oorlogsvluchtelingen. In eerste instantie worden ze opgevangen in de regio, veelal in de door vluchtelingen landen als Jordanië, Turkije of Libanon. Maar in én buiten de vluchtelingenkampen in deze landen vervaagt de hoop op een mooie toekomst voor deze mensen, iets wat wel in Europa bereikt zou kunnen worden. Dus kiezen steeds meer mensen voor een gevaarlijke boottocht naar het Europese vasteland. Maar waarom nemen ze het vliegtuig eigenlijk niet?

De afgelopen jaren kwamen er duizenden vluchtelingen om op de Middellandse Zee, op weg naar bijvoorbeeld Griekenland of Lampedusa. De overtocht is gevaarlijk, vaak mensonterend, en ongelooflijk duur. Duizenden euro’s worden neergelegd voor een boottrip naar het land van hoop, geloof en toekomst.

Maar een vlucht vanuit Turkije, Jordanië en Libanon naar Europa kost helemaal geen duizenden euro’s – en is al helemaal niet zo gevaarlijk als die overvolle boten. De vluchtelingen hebben het geld om die dure tocht over zee te maken, dus dan kunnen ze een vliegticket zeker betalen. Maar toch is er iets wat ze tegenhoudt; de EU richtlijn 2001/51/EC.

Want wat staat er in deze richtlijn? Een vliegtuigmaatschappij die iemand zonder geldige verblijfsvergunning of visum toelaat, zal zélf de verplichte terugreis moeten bekostigen. En daar zitten vliegtuigmaatschappijen natuurlijk helemaal niet op te wachten.

Dus daarom hebben deze commerciële luchtvaartmaatschappijen besloten niemand zonder geldig visum meer toe te laten aan boord van het vliegtuig. Een vluchteling kan dus prima een vliegticket naar Schiphol kopen, maar als diegene wil inchecken, zal hij/zij alsnog geweigerd worden.

Maar waarom heeft de Europese Unie (EU) uit humanitair oogpunt nog niet besloten om deze richtlijn ongedaan te maken? De bootvluchtelingenproblematiek zou dan immers opgelost zijn.

Er verdwijnt dan namelijk een hoge drempel – de gevaarlijke en dure boottocht – voor de vluchtelingen om naar Europa te verkassen. En zowel Europa als al deze miljoenen vluchtelingen zijn daar niet bij gebaat. Want wie gaat Syrië weer opbouwen als de rust daar is wedergekeerd? En is er genoeg werk- en woongelegenheid in de Europese landen om hier wél een toekomst op te bouwen?

De EU ziet deze kwesties als retorische vraagstukken, en houdt daarom de drempel het liefst zo hoog mogelijk.